Jazda Off-road – Najważniejsze Fakty, Porady i Ciekawostki

Data aktualizacji: 2019-06-04

Drogi szutrowe, piaskowe, błotne, kamieniste i wodne to wymarzone tereny dla miłośników jazdy off road. Kto się do nich zalicza? Wszyscy, którym myśl o przygodzie za kierownicą samochodu terenowego od razu podnosi tętno!

 

Co to jest off road?

W największym skrócie off road jest sportem motorowym, który polega na jeździe po nieutwardzonych drogach. Jeśli weźmie się pod uwagę angielską nazwę, która dosłownie oznacza „poza drogą”, zyska się szerszą perspektywę zarówno na tereny do jazdy, jak i na całą otoczkę tego sportu. Choć off road kojarzy się głównie z samochodami terenowymi, można go uprawiać także na innych maszynach – quadach, motocyklach crossowych i enduro, a nawet na skuterach śnieżnych.

Off road dzieli się na kilka rodzajów:

off road przeprawowy – polega na pokonywaniu różnego rodzaju przeszkód, takich jak strome podjazdy i zjazdy, trawersy, doły błotne oraz rzeki. Odcinki tras są podzielone na kilka klas (w zależności od rodzaju terenu i pojazdu): turystyczną, sport, adventure oraz extreme,

rock crawling – w wolnym tłumaczeniu jest to czołganie się po skałach, gdzie najważniejszą rolę gra precyzja przejazdu na niezbyt długiej, ale wymagającej trasie,

cross country – rajdy szybkościowe, na czele z Rajdem Dakar,

turystyka off-road (turystyka 4x4) – podróże samochodem terenowym po bezdrożach w różnych zakątkach świata.

Pośród tras off-road często możemy spotkać leśne bezdroża.

4x4 – co to właściwie znaczy?

Gdziekolwiek spojrzeć, nazwa off road jest stosowana na zmianę z określeniem 4x4. Czy słusznie? Nie do końca, choć jedno z drugim bez wątpienia się łączy. 4x4 to po prostu napęd na wszystkie cztery koła, a konkretniej na obie osie pojazdu, który pomaga pokonywać nierówności oraz różne przeszkody terenowe.

W większości samochodów terenowych można się spotkać z dołączanym napędem jednej osi. W praktyce oznacza to, że na stałe napędzana jest tylko jedna oś, najczęściej tylna, a żeby skorzystać z napędu na cztery koła, trzeba go włączyć. Takie rozwiązanie zastosowano na przykład w terenówkach Suzuki Jimmy, Nissan Patrol czy Jeep Wrangler, gdzie za pomocą dźwigni lub przycisku kierowca dołącza napęd drugiej osi.

Auta z dołączanym napędem są wyposażone również w reduktor, czyli dodatkową przekładnię, która znajduje się zwykle za skrzynią biegów. Gdy kierowca włączy go w terenie, istnieje spora szansa, że zapobiegnie szybkiemu zakopaniu samochodu i spaleniu sprzęgła.

Kto wynalazł napęd 4x4?

Mimo że wiele nowoczesnych rozwiązań w branży motoryzacyjnej wywodzi się z Japonii, projekt pierwszego samochodu z napędem 4x4 wcale nie powstał za oceanem, tylko w… Europie. W jego stworzeniu miał udział Ferdinand Porsche, który w wieku 18 lat wyjechał do Wiednia i zaczął pracę w koncernie Jakob Lohner & Co. To właśnie tam zaprojektował najpierw auto z silnikami w piastach kół, a później z czterema silnikami elektrycznymi i dodatkowym spalinowym. Był to Lohner-Porsche – pierwszy na świecie samochód z napędem na cztery koła.

Fotografia pierwszego samochodu z napędem 4x4. Lohner - Porsche rozpędzał się do 60 km/h.

Opony 4x4

Napęd napędem, a co z oponami? To przecież jeden z ważniejszych elementów, który wpływa na sprawność samochodu w terenie. Właśnie dlatego przed wyborem konkretnego ogumienia warto wybrać się do warsztatu i poradzić specjalisty. Trzeba również pamiętać, że nie istnieją opony idealne zarówno do jazdy po asfalcie, jak i w terenie.

Niezależnie od tego, na jakich oponach stoi samochód terenowy, kierowca powinien mieć we krwi konieczność regularnego sprawdzania wysokości ich ciśnienia. Uniwersalna rada jest prosta: powinno być niższe podczas przemierzania grząskich terenów, a wyższe w trakcie jazdy po twardszych nawierzchniach. Nie powinno jednak przekraczać ciśnienia zalecanego do jazdy po asfalcie.

Samochody do jazdy off road

Konstrukcje pierwszych aut terenowych były podporządkowane niezawodności, wytrzymałości i przystosowaniu do jazdy w trudnych warunkach. Musiały także być tanie, bo powstawały głównie w ramach przetargów dla wojska. W tamtych czasach nie istniało jeszcze określenie samochody 4x4, więc nazywano je General Purpose, czyli „wszechstronnego zastosowania”. Co odróżnia samochody terenowe od osobowych? Dwie rzeczy widoczne już na pierwszy rzut oka: rodzaj opon i wielkość prześwitu, czyli odległości najniżej położonego elementu podwozia od jezdni. Jest jednak coś jeszcze – przedni zderzak, który odgrywa dużą rolę podczas pokonywania przeszkód terenowych. Jeśli ten element zablokuje samochód, nie ma mowy o dalszej jeździe.

Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mitsubishi_Pajero_II_front_20090121.jpg, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jeep_wrangler_4.jpg,
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:2018_Toyota_Hilux_Invincible_X_D-4d_4WD_2.4_Front.jpg

Technika jazdy samochodem terenowym

Podczas codziennej jazdy samochodem osobowym nie pokonuje się piaszczystych wzniesień ani nie przedziera przez półmetrowe błoto. Właśnie dlatego nawet dobrzy kierowcy czterech kółek muszą się nauczyć jazdy w terenie. Jej naczelna zasada brzmi: jeździć należy powoli. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że duża prędkość jest zabójcza dla mechanizmów każdego terenowego auta. W dodatku hamowanie i skręcanie w błocie przy prędkości 40-50 km/h wymaga umiejętności na naprawdę wysokim poziomie. Do jazdy w terenie przydadzą się więc cierpliwość i opanowanie, a także znajomość podstawowych praw fizyki oraz budowy prowadzonego auta.

Pokonywanie rowów

Przejeżdżając przez rowy, trzeba mieć na uwadze przede wszystkim prześwit samochodu i umiejscowienie najniższych punktów podwozia. Do rowu należy wjeżdżać pod kątem, nigdy na wprost.

Do pokonywania rowów niezbędna jest odpowiednia technika jazdy.

Jazda w piachu

Jeśli piaskowy odcinek jest w miarę krótki, ten rodzaj nawierzchni można pokonać siłą rozpędu. Nie należy przyspieszać, hamować ani zmieniać biegów. Samochód powinien cały czas jechać ze stałą prędkością. Jeśli się zakopie, trzeba zapomnieć o kręceniu kierownicą w miejscu, bo przez to auto zakopuje się jeszcze bardziej.

Podjazdy i zjazdy

Podjeżdżając pod górkę, trzeba jechać jak najwolniej. Gdy koła zaczną buksować, wystarczy odjąć trochę gazu. Jeżeli silnik się zadławi i auto stanie, trzeba nacisnąć hamulec i sprzęgło, a następnie wrzucić wsteczny i puścić sprzęgło. Bez obaw – w takiej sytuacji samochód wyhamuje silnikiem.

W czasie zjazdów nie powinno się używać hamulca nożnego i sprzęgła. Gdy samochód zacznie się ślizgać i ustawiać bokiem, trzeba dodać trochę gazu. Jeśli jednak podczas jazdy na hamulcu koła się zablokują, należy natychmiast puść hamulec, bo tylko gdy się kręcą, można utrzymać sterowność. Do zakazów podczas pokonywania zjazdów i podjazdów należy także ustawienie samochodu – nie wolno ustawić go bokiem do stromizny, bo skończy się to dachowaniem.

Duże nachylenie terenu to urozmaicenie trasy off-roadowej.

Rajdy 4x4

Off road można uprawiać wszędzie, w dodatku niezależnie od pogody. W wielu województwach w Polsce działają kluby off road, których głównym celem jest promowanie tego sportu. Odbywa się ono między innymi dzięki różnego rodzaju formom amatorskiej rywalizacji oraz turystyki krajoznawczej. Większość polskich rajdów off road ma charakter otwarty, więc nawet ci, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z jazdą w terenie, bez przeszkód spróbują swoich sił w grupowej rywalizacji. Amatorzy bez licencji rajdowej mogą startować chociażby w Pucharze Polski OFF-ROAD, rajdzie Poland Trophy czy Rajdzie Nieustającym.

Licencja jest z kolei wymagana do startu w Rajdowych Mistrzostwach Polski Samochodów Terenowych, które organizuje Polski Związek Motorowy.

Rodzaje rajdów terenowych

Rajdy terenowe dzielą się na 3 rodzaje w zależności od długości trasy i czasu trwania.

rajd baja – impreza jednodniowa na trasie 600 km lub dwudniowa na trasie o długości 100 km,

rajd terenowy – trasa rajdu ma od 1200 do 3000 km, a cała impreza odbywa się w ramach World Cup for Cross-Country Rallies (Puchar Świata w Rajdach Terenowych), w którego skład wchodzą także rajdy baja,

rajd maraton – impreza, która może trwać do 21 dni, a cała trasa musi przekraczać 5000 km. Obok Rajdu Dakar, który jest najpopularniejszym rajdem maratonem organizowanym od 1979 roku, znany jest również Africa Eco Race, który odbywa się od 2010 roku (pierwsza edycja rajdu pod nazwą Africa Race odbyła się rok wcześniej).

Wyprawy 4x4

Jazda samochodem terenowym to nie tylko błoto po klamki i pokonywanie piaszczystych bezdroży. To także pewien styl życia. Nic więc dziwnego, że miłośnicy jazdy off road mają swój własny sposób podróżowania – turystykę 4x4.

Nie trzeba jechać na koniec świata ani mieć samochodu specjalnie przygotowanego do ekstremalnych rajdów. Obok chęci wystarczy podręczny sprzęt to biwakowania i trochę czasu.

Wyprawy Off Road często są organizowane na pustynnych terenach.

Wyprawy 4x4 są sposobem na aktywny wypoczynek na łonie natury, który pozwala oderwać się od codziennych spraw. Można się wybrać na jednodniową lub weekendową przejażdżkę w różne regiony Polski lub na zorganizowaną eskapadę zagraniczną, by odkrywać nieznane zakątki Europy i świata. Jest w czym wybierać, bo wyprawy 4x4 z roku na rok stają się coraz popularniejszym sposobem spędzania urlopu.

"Nigdy nie wiemy, czy wyjdziemy z tej przygody czyści - w końcu naczelnym hasłem offroadu jest "Błoto wciąga!" co ma wymiar zarówno dosłowny (na naszym terenie nasi Klienci zgubili już kilka butów), jak i bardziej metafizyczny - mamy już całą kolekcję zdjęć Klientów, którzy po naszych wyprawach złapali bakcyla i przesiedli się do swoich czterech kółek".

p. Michał z Trekking Club

Wyposażenie auta do jazdy off road

Jazda w terenie niesie ze sobą nie tylko niezapomniane przeżycia, lecz także różne niespodzianki. Może się okazać, że wybrana trasa będzie nieprzejezdna, a próbując zawrócić, zgubimy się w leśnej głuszy. Niezależnie od tego, czy planowana wyprawa 4x4 obejmuje jednodniową przejażdżkę za miasto, czy może dłuższą eskapadę, dobrze mieć w samochodzie kilka rzeczy, które mogą się przydać.

Na wyjazd w trudny teren należy się odpowiendnio przygotować.

Jak się ubrać do jazdy off road?

Ponieważ jazda w terenie rządzi się swoimi prawami, w bagażniku warto mieć zapasowy komplet ubrań. Jakich? Przede wszystkim wygodnych, których nie będzie szkoda ubrudzić lub zniszczyć. Na pewno świetnie sprawdzą się koszulki i bluzy termoaktywne, a także luźne, niekrępujące ruchów spodnie z kieszeniami. Elementem ubioru do jazdy off road, na który trzeba zwrócić szczególną uwagę, są buty. Powinny być nie tylko wygodne, lecz także odporne na wodę i błoto. Najlepsza długość to ta za kostkę, która chroni staw skokowy. Przyda się także antypoślizgowa podeszwa, choć jeśli jej nie ma, nie trzeba się martwić, bo w sklepach można kupić specjalne nakładki. Dobrze je mieć zwłaszcza do chodzenia po śniegu i lodzie.

Przykładowa trasa off road - film z testowania jazdy po bezdrożach.

Gdzie się wybrać na jazdę off road?

Zapraszamy na jazdę off road do naszych zaufanych Partnerów w największych miastach Polski.

OFF ROAD KATOWICE

Godzinna jazda za kierownicą samochodu terenowego Suzuki Jimmy lub Nissan Patrol. Na śmiałków czekają zróżnicowane tereny w okolicach Katowic. Do wyboru specjalnie przygotowana trasa z licznymi przeszkodami lub nieprzewidywalna i pełna przygód jazda po okolicznych bezdrożach.

--

OFF ROAD KRAKÓW

W okolicach Krakowa godzinne off roadowe szaleństwo kosztuje 349 zł. Za kierownicą tego samego auta mogą usiąść nawet 3 osoby, które w ramach jednej przejażdżki będą prowadzić samochód na zmianę.

OFF ROAD POZNAŃ

W Wielkopolsce przygoda off road czeka w dwóch lokalizacjach – Dąbrówce Kościelnej oraz Książu Wielkopolskim. Godzinna jazda kosztuje 369 zł w przypadku pierwszej lokalizacji, a 339 zł w drugiej. W obu miejscach na przejażdżkę można zabrać osoby towarzyszące.

OFF ROAD TRÓJMIASTO

Ekscytująca przejażdżka samochodem terenowym czeka na specjalnie przygotowanej trasie Adventure Park Kolibki w Gdyni lub w terenie na obrzeżach Trójmiasta. Koszt zabawy wynosi od 349 do 360 zł w zależności od wybranej lokalizacji. Na trasę można zabrać osobę towarzyszącą.

OFF ROAD WARSZAWA

Głodni off roadowych wrażeń z okolic Warszawy mogą się wybrać na półgodzinną przejażdżkę. W Kołbieli na śmiałków czeka kierownica Nissana Patrola, a w Legionowie – Land Rovera Defendera. W trasę można zabrać osobę towarzyszącą.

OFF ROAD WROCŁAW

W Krainie Wygasłych Wulkanów można poprowadzić samochód terenowy Nissan Patrol, w Pasikurowicach – Mercedesa klasy G. Osoby towarzyszące (maksymalnie 3) mile widziane. Minimalny wiek osoby towarzyszącej podczas przejażdżki Mercedesem to 12 lat.

Jazda off road na prezent – czy warto?

Każdy, kto swoją pierwszą przejażdżkę samochodem terenowym ma już za sobą, twierdzi, że to fantastyczne przeżycie. W tego rodzaju zapewnienia można albo uwierzyć na słowo, albo… wszystko sprawdzić osobiście! Za kierownicą samochodu terenowego odnajdą się nie tylko fani czterech kółek i ekstremalnych wrażeń, lecz także osoby, które na co dzień nie mają wiele wspólnego z motoryzacją. Dlaczego? Bo jazda off road wszystkim daje ogromną frajdę! Podarowanie vouchera na godzinną przejażdżkę w terenie będzie więc strzałem w dziesiątkę niezależnie od okazji.

Artykuł powstał przy współpracy z p. Michałem z Trekking Club i p. Mariusza z Integracja 4x4.

Przewodnik ds. Marzeń
Uwielbiam podróżować, a moim marzeniem jest odwiedzenie na dłużej Kuby i Meksyku. W wolnych chwilach spaceruję po lesie, czytam reportaże i często patrzę w niebo, bo uwielbiam latać. Wierzę, że myślami tworzymy rzeczywistość, dlatego szukam jasnych stron w każdej sytuacji.

Data publikacji: 2019-05-29

TAGI: Off Road,
OBSERWUJ NAS
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA
Korzystaj z promocji i nowości!
Marzyciele! Aby spełnianie marzeń uczynić jeszcze prostszym, używamy plików cookies w celach statystycznych i marketingowych :) Więcej w Polityce Prywatności.