Zasady gry w tenisa ziemnego – przewodnik dla początkujących i kibiców

Tenis to nie tylko sport, to styl życia. Elegancja, dynamika, strategia i... specyficzna punktacja, która potrafi przyprawić o zawrót głowy niejednego nowicjusza. Sukcesy Igi Świątek czy Huberta Hurkacza sprawiły, że coraz więcej osób chwyta za rakietę. Zanim jednak wyjdziesz na kort, warto wiedzieć, o co chodzi w tenisie, jak liczyć punkty i dlaczego "miłość" (love) w tym sporcie oznacza zero.

Przygotowaliśmy dla Ciebie kompendium wiedzy, dzięki któremu gra w tenisa ziemnego przestanie mieć przed Tobą tajemnice. Niezależnie od tego, czy planujesz swój pierwszy trening, czy po prostu chcesz lepiej rozumieć mecze oglądane w telewizji – zapraszamy do lektury!

Podstawowe zasady gry w tenisa ziemnego

Tenis ziemny to dyscyplina rozgrywana na korcie przedzielonym siatką. Celem gry jest przebicie piłki na stronę przeciwnika w taki sposób, aby ten nie był w stanie jej odebrać lub by odbił ją w aut (poza wyznaczone linie) albo w siatkę. Piłka może odbić się od nawierzchni po stronie zawodnika tylko raz. Uderzenie piłki, zanim ta dotknie ziemi, nazywamy wolejem.

Mecz toczy się zazwyczaj między dwoma zawodnikami (gra pojedyncza – singiel) lub dwoma parami (gra podwójna – debel). Aby wygrać spotkanie, trzeba wygrywać kolejne wymiany, które składają się na gemy, a te z kolei na sety. Brzmi prosto? Schody zaczynają się przy liczeniu punktów.

O co chodzi z tą punktacją? 15, 30, 40...

To właśnie ten element najbardziej wyróżnia tenis ziemny. Zasady punktacji mają swoje korzenie w historii (prawdopodobnie od tarczy zegara), a wyglądają następująco:

• 0 punktów = "Zero" (w języku angielskim sędziowie mówią "Love"),
• 1 punkt = "15",
• 2 punkty = "30",
• 3 punkty = "40",
• 4 punkty = GEM (pod warunkiem przewagi dwóch piłek).

Co to gem w tenisie?

Gem (ang. game) to podstawowa jednostka składowa seta. Aby wygrać gema, zawodnik musi wygrać cztery piłki (uzyskać wynik wyższy niż "40"), ale – co kluczowe – musi zachować przewagę dwóch punktów nad rywalem.

Co się dzieje, gdy obaj zawodnicy zdobędą po 3 punkty i mamy stan 40:40? Taka sytuacja to równowaga (ang. deuce). Od tego momentu gra toczy się do przewagi dwóch wygranych piłek z rzędu:

1. Pierwsza wygrana piłka od stanu równowagi to przewaga (ang. advantage).
2. Druga wygrana piłka z rzędu kończy gema.

Jeśli zawodnik mający przewagę przegra wymianę, stan punktowy wraca do równowagi.

Ciekawostka: Wymiany przy stanie równowagi mogą trwać bardzo długo, co buduje ogromne napięcie w meczu. To właśnie tutaj często następuje kluczowe przełamanie w tenisie (tzw. break point), czyli wygranie gema przy serwisie przeciwnika.

Co to set w tenisie?

Set to większa część meczu, składająca się z gemów. Standardowo, aby wygrać seta, zawodnik musi wygrać 6 gemów, zachowując przewagę co najmniej dwóch (np. 6:0, 6:1, 6:4).
Jeśli stan w gemach wynosi 6:5, gra toczy się dalej. Jeśli prowadzący wygra kolejnego gema (wynik 7:5) – wygrywa seta. Jeśli jednak rywal wyrówna do stanu 6:6, rozgrywany jest tie-break.

Tie-break to "dogrywka" seta. Tutaj punkty liczy się normalnie: 1, 2, 3, 4... Gra toczy się do 7 wygranych punktów (również z zachowaniem dwóch punktów przewagi). Zwycięzca tie-breaka wygrywa seta z wynikiem 7:6.

Ile setów w tenisie trzeba wygrać?

To zależy od rodzaju turnieju i płci zawodników.

• Do ilu setów gra się w tenisie w większości turniejów (WTA, ATP, Igrzyska Olimpijskie) zazwyczaj gra się do dwóch wygranych setów (format "best of three"). Oznacza to, że mecz może zakończyć się wynikiem 2:0 lub 2:1.
• W turniejach wielkoszlemowych (np. Wimbledon, Roland Garros) mężczyźni grają do trzech wygranych setów (format "best of five"). Mecz może więc trwać nawet 5 setów!

Wiedząc, ile jest setów w tenisie, łatwiej zaplanować czas na oglądanie meczu, choć ten sport bywa nieprzewidywalny.

Ile trwa mecz tenisa?

To jedno z najczęstszych pytań: ile trwa mecz tenisa? W przeciwieństwie do piłki nożnej czy koszykówki, w tenisie nie ma limitu czasowego. Gra się toczy dopóki jeden z zawodników nie wygra wymaganej liczby setów.

• Szybki mecz dwusetowy może trwać około 1 godziny i 15 minut.
• Zacięty mecz trzysetowy u kobiet to często ponad 2,5 godziny.
• Pięciosetowe horrory u mężczyzn mogą trwać 4-5 godzin.

A ile trwał najdłuższy mecz tenisa w historii? Rekord padł podczas Wimbledonu w 2010 roku. John Isner i Nicolas Mahut grali przez... 11 godzin i 5 minut! Mecz był rozłożony na trzy dni, a w decydującym, piątym secie padł wynik 70:68.

Jak serwować w tenisie ziemnym?

Każdy gem rozpoczyna się serwisem (podaniem). Zawodnik serwujący ma dwie próby na wprowadzenie piłki do gry.

1. Musi uderzyć piłkę tak, aby przeleciała nad siatką i trafiła w pole serwisowe (karo) po przekątnej stronie kortu.
2. Jeśli pierwsza próba jest nieudana (siatka lub aut), następuje drugi serwis.
3. Jeśli druga próba jest nieudana, mamy "podwójny błąd serwisowy" i punkt dla rywala.
4. Jeśli piłka dotknie taśmy siatki, ale wpadnie w pole, mamy tzw. net – serwis jest powtarzany bez straty punktu.

Chcesz poczuć się jak Iga Świątek? Sprawdź ofertę Katalogu Marzeń - Lekcja gry w tenisa i naucz się poprawnego serwisu pod okiem trenera!

Zmiany stron kortu

Zasady gry w tenisa określają też precyzyjnie, kiedy zawodnicy zamieniają się stronami kortu. Dzieje się to zawsze po nieparzystej sumie gemów w secie (czyli po 1, 3, 5, 7 gemie itd.). Ma to na celu wyrównanie szans związanych z warunkami atmosferycznymi (słońce, wiatr).

Jak grać w debla w tenisie ziemnym?

Zasady gry w debla tenis ziemny traktuje podobnie do singla, ale z kilkoma istotnymi różnicami:

• Wymiary kortu: Do gry włącza się tzw. korytarze deblowe po bokach kortu. Pole gry jest szersze.
• Serwis: Serwujący nadal musi trafić w to samo, węższe pole serwisowe co w singlu.
• Strategia: Gra jest szybsza, częściej opiera się na grze przy siatce i wymaga doskonałej komunikacji między partnerami.

Kort tenisowy - wymiary, rodzaje nawierzchni

Czy wiesz, że nawierzchnia ma kluczowy wpływ na to, jak wygląda gra w tenisa ziemnego?

• Kort ceglany (mączka): Charakterystyczna pomarańczowa nawierzchnia (jak na Roland Garros). Piłka odbija się wolniej i wyżej. Preferuje zawodników wytrzymałych i grających technicznie.
• Kort twardy (hard): (np. US Open). Podłoże betonowe lub akrylowe. Gra jest szybsza, piłka odbija się w sposób przewidywalny.
• Kort trawiasty: (Wimbledon). Najszybsza nawierzchnia. Piłka odbija się nisko i może wpadać w poślizg. Premiuje mocny serwis.

Wymiary kortu są stałe: długość wynosi 23,77 m, a szerokość 8,23 m (singiel) lub 10,97 m (debel).

Rakietka i piłka tenisowa

Dla laika każda rakieta wygląda tak samo, ale tenis zasady doboru sprzętu ma bardzo rozbudowane. Rakiety różnią się wagą, wielkością główki i balansem.

• Początkujący powinni wybierać rakiety lżejsze z większą główką, co ułatwia trafienie w piłkę (tzw. sweet spot).
• Profesjonaliści grają rakietami cięższymi, które dają większą kontrolę i siłę uderzenia, ale wymagają nienagannej techniki.

Zasady gry w tenisa ziemnego w skrócie – podsumowanie

Podsumowując, tenis ziemny zasady ma logiczne, choć na początku mogą wydawać się skomplikowane.

1. Mecz składa się z setów, sety z gemów, gemy z punktów.
2. Punktacja: 15, 30, 40, Gem.
3. Przy stanie 40:40 gramy na przewagi.
4. Wygrywa ten, kto zdobędzie 2 sety (lub 3 w Wielkim Szlemie u panów).
5. Najważniejszy jest szacunek do rywala (fair play).

Jeśli teoria jest już jasna, czas na praktykę! Tenis to fantastyczny sposób na poprawę kondycji i koordynacji.

Gotowy na sportowe emocje?
Wybierz coś dla siebie z kategorii Sport w Katalogu Marzeń. Znajdziesz tam nie tylko tenis, ale i squash, badminton czy inne aktywności, które pozwolą Ci się ruszyć!

Data publikacji: 2025-12-15